Edukacja domowa dziecka z autyzmem

Dzieci w spektrum autyzmu mierzą się z wieloma wyzwaniami, dlatego tak ważne jest indywidualne podejście do ich procesu nauczania. Szkoła nie zawsze odpowiada na potrzeby takich uczniów i nie zapewnia im odpowiedniego wsparcia. Dobrą alternatywą w takiej sytuacji może okazać się edukacja domowa.

Autyzm, a właściwie zaburzenie ze spektrum autyzmu (ASD), wpływa na sposób komunikowania się i postrzegania świata. Jego objawy i stopień nasilenia są bardzo zróżnicowane - niektóre dzieci są w stanie samodzielnie funkcjonować, z kolei inne potrzebują stałego wsparcia. Do charakterystycznych objawów autyzmu można zaliczyć m.in.:

• trudności w nawiązywaniu relacji,
• unikanie kontaktu wzrokowego,
• brak reakcji na imię,
• trudności w okazywaniu emocji,
• powtarzalne zachowania,
• dosłowne rozumienie rzeczywistości,
• przywiązanie do rutyny,
• trudności w akceptowaniu zmian,
• zaburzenia sensoryki,
• nietypowe zainteresowania.

Warto podkreślić, że autyzm ma różne oblicza i nie wszystkie wymienione wyżej zachowania będą występować u każdego dziecka z tym zaburzeniem.

Dzieci z autyzmem codziennie stają przed wieloma trudnościami. Dotyczą one zarówno życia codziennego, jak i edukacji czy rozwoju emocjonalnego.

Wśród najczęstszych wyzwań dzieci w spektrum autyzmu można wymienić:

• problemy w komunikacji - niektóre dzieci mogą mieć trudności w rozumieniu lub używaniu języka, a także z utrzymywaniem kontaktu wzrokowego. Często też odczytują wypowiedzi dosłownie, nie rozumiejąc żartów czy metafor;
• trudności w relacjach społecznych - dzieci w spektrum nawet jeśli chcą mieć kontakt z rówieśnikami, często nie wiedzą, jak odpowiednio się zachować lub zinterpretować zachowanie innych. Mogą mieć trudności w nawiązywaniu przyjaźni, a także izolować się od grupy rówieśników;
• nadwrażliwość sensoryczna - głośne dźwięki, intensywne światło, dotyk czy zapachy mogą być dla dziecka niezwykle stresujące, powodując przeciążenie sensoryczne;
• sztywność w myśleniu i zachowaniu - dzieci z autyzmem mogą preferować stałe rytuały i źle znosić zmiany, które w tradycyjnym środowisku szkolnym zdarzają się często.

Dzieci w spektrum autyzmu mogą uczyć się w każdym rodzaju szkoły. Często jednak napotykają przeszkody w tradycyjnym systemie edukacji, takie jak brak indywidualnego podejścia, przeciążenie sensoryczne (np. hałas na przerwach) czy brak akceptacji ze strony rówieśników. W takiej sytuacji doskonałą alternatywę stanowi edukacja domowa.

Jest to tryb nauczania, w którym dziecko formalnie zapisane jest do szkoły, ale podstawę programową realizuje w domu pod okiem rodziców. Może uczyć się we własnym tempie - bez presji i stresu, że zostanie w tyle z materiałem. Dzięki elastyczności w planowaniu dnia może częściej robić sobie przerwy czy uczyć się o dogodnych godzinach. Daje to też możliwość łączenia edukacji z terapiami, np. logopedyczną, integracji sensorycznej czy terapią behawioralną. Co więcej, edukacja domowa dziecka z autyzmem pozwala na naukę w bezpiecznym i spokojnym środowisku, bez bodźców w postaci nadmiernego hałasu.

Do przejścia na edukację domową niezbędna jest zgoda dyrektora. Rodzic lub opiekun prawny dziecka musi najpierw złożyć wniosek i odpowiednie dokumenty do szkoły, a następnie poczekać na rozpatrzenie decyzji, na co dyrektor ma do 30 dni. Gdy będzie ona pozytywna, dziecko może rozpocząć naukę w edukacji domowej.

Dzieci realizujące obowiązek szkolny w formie nauczania domowego są pełnoprawnymi uczniami. W związku z tym dla dzieci z autyzmem, które posiadają orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, musi zostać opracowany IPET, czyli indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny. Powinien on uwzględniać formy pomocy, metody pracy z uczniem, planowanie zajęcia czy też formę i sposób przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych.

Decydując się na edukację domową, warto poszukać placówki przyjaznej nie tylko temu trybowi edukacji, ale i uczniom z orzeczeniami. Takie szkoły można znaleźć, zapisując się do Centrum Nauczania Domowego. Aby wziąć udział w rekrutacji, należy wypełnić formularz, a następnie wybrać szkołę z listy placówek rozmieszczonych w całej Polsce. Wiele z tych szkół specjalizuje się w edukacji dzieci z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego, w tym dzieci w spektrum autyzmu. Zapewnia im odpowiednie wsparcie, organizuje wydarzenia na żywo i daje dostęp do zajęć zawartych w IPET. Dba również o przyjazną i bezstresową atmosferę podczas egzaminów klasyfikacyjnych, a także dostosowuje ich formę i przebieg do potrzeb uczniów.

Materiał partnerski