Czym jest prywatna opieka medyczna?

Prywatna opieka medyczna stanowi uzupełnienie dla systemu publicznego, z którego może za darmo skorzystać każdy ubezpieczony obywatel. Na wizytę w prywatnej placówce często decydują się osoby, które chcą szybko dostać się do specjalisty. Według badań GUS z odpłatnych świadczeń medycznych korzysta ok. 40% gospodarstw domowych.

Publiczna opieka medyczna zapewnia prawo do bezpłatnych świadczeń dla wszystkich osób objętych obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Z darmowych świadczeń medycznych mogą skorzystać nie tylko ubezpieczeni obywatele, ale również cudzoziemcy, którzy przebywają na terenie Polski i są objęci ubezpieczeniem w innym kraju Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA). Bezpłatna opieka medyczna jest dostępna w placówkach zarządzanych przez jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiatu, województwa) oraz w placówkach mających prywatnego właściciela, które współpracują z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Prywatna opieka medyczna rozumiana jest jako leczenie finansowane przez pacjenta. Odpłatne świadczenia są dostępne w gabinetach lekarskich, przychodniach, centrach zdrowia czy szpitalach. Również w placówkach, które podpisały kontrakt z NFZ, trzeba zapłacić za niektóre świadczenia. Często jest tak, że w placówkach prywatnych oznaczonych logo NFZ można skorzystać z darmowej konsultacji w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, jednak za wizytę u specjalisty trzeba zapłacić z własnej kieszeni. Nie ma jednak obowiązku korzystać z odpłatnych świadczeń. Można chodzić do lekarza POZ w jednej placówce, a na badanie czy zabieg zapisać się do innej, która ma kontrakt z NFZ na wybrane usługi.

Z badania przeprowadzonego przez Główny Urząd Statystyczny wynika, że w 2023 roku z usług medycznych finansowanych poza NFZ skorzystało 40,4% gospodarstw domowych. W przypadku usług stomatologicznych ten odsetek jest jeszcze wyższy i wynosi 42,8%. Dla porównania, w 2013 roku z odpłatnych świadczeń zdrowotnych skorzystało 35,1% gospodarstw domowych, natomiast z prywatnych usług stomatologicznych - 40,0%. W 2023 r. najczęściej z usług niefinansowanych przez NFZ korzystały osoby chorujące na depresję, choroby tarczycy oraz chorobę niedokrwienną serca. Jeśli chodzi o badania diagnostyczne, najczęściej poza NFZ wykonywano cytologię, gastroskopię, USG i rezonans magnetyczny.

Najczęstszą przyczyną korzystania z prywatnej opieki medycznej są długie kolejki w placówkach mających kontrakty z Narodowym Funduszem Zdrowia. W niektórych poradniach średni czas oczekiwania nie przekracza miesiąca, jednak wielu pacjentów z przypadkiem stabilnym czeka kilka miesięcy, pół roku, a nawet dłużej niż rok. Jak podaje NFZ w swoim sprawozdaniu, pod koniec czwartego kwartału 2024 roku najdłuższy czas oczekiwania na wizytę u specjalisty dotyczył poradni:

• endokrynologicznej,
• gastroenterologicznej,
• kardiologicznej,
• okulistycznej,
• neurologicznej.

Każdy może sprawdzić czas oczekiwania na wizytę u specjalisty w Informatorze o Terminach Leczenia dostępnym na stronie internetowej NFZ. Jeżeli najbliższy wolny termin w danej miejscowości wypada za kilka miesięcy, wówczas wielu pacjentów woli skorzystać z prywatnych usług medycznych. W przypadku świadczeń realizowanych poza NFZ na wizytę u specjalisty często można umówić się w tym samym tygodniu, a w pilnych przypadkach nawet z dnia na dzień.

Wizyty u specjalistów w ramach NFZ w większości wymagają skierowania od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Natomiast w prywatnej opiece medycznej można od razu umówić się do wybranego specjalisty, ponieważ pacjent nie potrzebuje skierowania. Wystarczy zarezerwować termin telefonicznie lub przez internet, a następnie przyjść na wyznaczoną godzinę. Niektóre placówki są czynne od rana do wieczora, co ułatwia pogodzenie leczenia z pracą zawodową lub nauką.

Artykuł powstał przy współpracy z Małopolskim Centrum Zdrowia.