Reklama

Badanie Szpitala Medicover: choroby otępienne w Polsce to nie tylko demencja. Co naprawdę o nich wiemy?

09/06/2025 15:00

Raporty, analizy, rankingi, Badanie Szpitala Medicover choroby otępienne Polsce tylko demencja naprawdę wiemy - zdjęcie, fotografia

Spis treści

Polacy mylą starzenie się z demencją
Mała znajomość przyczyn otępienia poza chorobą Alzheimera
Wysoka gotowość do badań, ale lekarz rodzinny ma ograniczenia
Jakie objawy skłaniają nas do działania?
Objawy, które powinny nas zaniepokoić
Co uznajemy za „normalne starzenie się” i czego się boimy najbardziej?
Tylko 18 proc. badanych zna kogoś z otępieniem

Ponad połowa Polaków uważa, że problemy z pamięcią i koncentracją to naturalna część starzenia się – tymczasem mogą to być pierwsze sygnały chorób otępiennych. Z badania przeprowadzonego przez Szpital Medicover wynika, że świadomość społeczna w zakresie demencji i jej objawów jest wciąż niewystarczająca. Eksperci alarmują: brak wiedzy opóźnia diagnozę, a tym samym szansę na skuteczne spowolnienie choroby. Jakie objawy powinny nas zaniepokoić? Kto najczęściej dostrzega je zbyt późno? I co możemy zrobić, by chronić zdrowie mózgu jak najdłużej?

Polacy mylą starzenie się z demencją

Ponad 65 proc. rodaków uważa, że trudności z pamięcią i koncentracją są naturalną częścią starzenia się – to jeden z głównych wniosków z badania przeprowadzonego przez Szpital Medicover. Tymczasem mogą to być pierwsze objawy chorób otępiennych, których wczesne rozpoznanie znacząco wpływa na jakość leczenia.

Mała znajomość przyczyn otępienia poza chorobą Alzheimera

Neurolog lek. Piotr Ślifirczyk podkreśla:

Otępienie czołowo-skroniowe zna zaledwie 14 proc. badanych, a otępienie z ciałkami Lewy’ego tylko 6 proc. Jeszcze bardziej niepokoi niski poziom świadomości otępienia naczyniowego – zna je tylko 12 proc. osób, choć to druga najczęstsza przyczyna. A to właśnie ten typ można skutecznie hamować, eliminując czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego.

Reklama

Wysoka gotowość do badań, ale lekarz rodzinny ma ograniczenia

Aż 82 proc. ankietowanych zdecydowałoby się przebadać pod kątem zdrowia mózgu, a prawie połowa wskazuje lekarza rodzinnego jako główne źródło informacji. Jednak, jak zaznacza lek. Ślifirczyk:

W wielu krajach lekarze pierwszego kontaktu przyznają, że nie mają wystarczającej wiedzy o wczesnym rozpoznawaniu otępienia. Kluczowe jest kierowanie pacjentów do neurologów i poradni pamięci, gdzie możliwa jest diagnostyka z użyciem neuroobrazowania i testów neuropsychologicznych.

Jakie objawy skłaniają nas do działania?

Najczęściej niepokoją nas: dezorientacja w czasie i miejscu (63 proc. wskazań), zapominanie wydarzeń, powtarzanie pytań, spowolnione myślenie i trudności z rozwiązywaniem problemów.

Reklama

Jednak – jak zauważa lek. Ślifirczyk:

To już objawy lekkiego otępienia. Konieczne jest edukowanie społeczeństwa w zakresie subtelnych, wcześniejszych objawów, które dają większe szanse na zahamowanie rozwoju choroby.

Objawy, które powinny nas zaniepokoić

Według dr hab. n. med. Katarzyny Polanowskiej, najczęstsze objawy zgłaszane przez pacjentów to:

Zapominanie rozmów, spotkań, gubienie przedmiotów, trudności w przypominaniu sobie nazw czy imion, a także dezorientacja w znanym otoczeniu. Wskazują też na obniżoną motywację, gorsze samopoczucie i trudności w codziennym funkcjonowaniu.

Reklama

Co uznajemy za „normalne starzenie się” i czego się boimy najbardziej?

Ponad połowa badanych (65 proc.) uważa, że problemy z pamięcią lub koncentracją są typowe dla wieku. Tylko wyraźniejsze objawy, jak zaburzenia mowy, myślenia czy orientacji, postrzegane są jako sygnały ostrzegawcze. Najwięcej lęku budzą: trudności w codziennym funkcjonowaniu oraz problemy z myśleniem i pamięcią.

Choć badani wskazują ćwiczenia fizyczne, sen, trening poznawczy i aktywność społeczną jako sposoby spowolnienia otępienia, dr Polanowska podkreśla:

To dobre działania, ale trzeba też dbać o zdrową dietę, kontrolować choroby przewlekłe i ograniczyć używki. Dieta śródziemnomorska, leczenie nadciśnienia, cukrzycy, depresji – wszystko to pomaga chronić mózg.

Reklama

Tylko 18 proc. badanych zna kogoś z otępieniem

Zaledwie 18 proc. respondentów przyznaje, że ma w otoczeniu osobę z chorobą otępienną. Może to oznaczać, że nie rozpoznajemy objawów u bliskich lub nie traktujemy ich jako powód do niepokoju. Lek. Ślifirczyk podsumowuje:

Akceptujemy zaburzenia u starszych członków rodziny, ale u siebie jesteśmy bardziej czujni. Tymczasem nawet 30-40% chorych nie dostrzega problemów poznawczych u siebie. Dlatego potrzebna jest większa świadomość w rodzinach i wsparcie otoczenia.

Badanie opinii publicznej przeprowadził Szpital Medicover w maju 2025 r. na reprezentatywnej próbie 1090 osób (18+), metodą CAWI.